• AB SÜRECİNDE BELGELERLE İNSAN HAKLARI / Dr. Etem LEVENT

AB SÜRECİNDE BELGELERLE İNSAN HAKLARI

Dr. Etem LEVENT

Bu çalışmada; Uluslararası belgelerde İnsan Hakları... Anayasamızda temel insan haklarıyla ilgili yaklaşımlar. İslam dininin temel kaynaklarına göre insan hakları incelenmektedir...

ÖNSÖZ
 
İnsan, topluma katıldığı ve toplum hayatı yaşadığı müddetçe, sosyal ilişkilerinde bulunmak zorundadır. Elbette bu ilişkilerin sonucunda, bir hak ve hukuk kavramıyla karşılaşır. Batılı anlamda hukuk, sosyal bir realite sonucunda ortaya çıkmıştır. Ancak bu realitenin sosyal dayanakları, toplumdan topluma farklılık gösterirse de, evrensel boyutu her toplumda aynı görülmektedir.
Toplumda evrensel boyut, insanın yapı ve özelliklerinin bir ifadesidir. İlk çağdan zamanımıza kadar her bireyde görülen bu özellikler, bilim ve ahlâk adamlarının araştırmalarına konu olmuştur.
İnsan dünyanın neresinde olursa olsun, düşünür, konuşur, doğru veya yanlış bir inanca sahip olur. Mal edinmek, seyahat etmek, öğrenmek, bildiğini açıklamak, hünerini göstermek, inancına göre yaşamak... ister. Bu, her insanın tabiatında vardır ve bir realitedir.
Ancak zaman zaman toplumlarda bazı sosyal mekanizmalarla bu realite, sınırlandırılmış ya da askıya alınmıştır. Özellikle 19. ve 20. yüzyıllar, insanın uğradığı zulüm, işkence, cinayet ve haksızlıklar bakımından acı feryat ve ölüm çığlıklarıyla yüklüdür.  Bu yüzden bu asırların geçmişi sabıkalıdır.
Geçen yüzyılda dünyamız, devlet ve toplumların ideolojik savaşına sahne olmuştur. Bir kurtarıcı gibi gösterilen ideolojiler, milyonlarca insanın kanına girmiş, toplumlar bir ideoloji uğruna acımasızca feda edilmiştir. Hatta ideolojik teori ve eylemlere bilimsellik yaftası yapıştırılarak, gerçek gizlenmeye çalışılmış, adeta güneş balçıkla sıvanmaya kalkışılmıştır.
Sonunda ideolojilerin bir kurtarıcı olmadığı anlaşılmış ve resmen kabul edilmiştir. Ancak teorideki bu değişmenin uygulamaya hangi oranda yansıyacağı kesinlikle bilinmese de, bu gerçeğin sezilmesi ve belgelere geçirilmesi bile, çok önemli bir aşama olarak kaydedilmelidir.
İnsanın tabiatına, diğer bir ifadeyle özelliklerine aykırı olarak kurulan ideolojiler ve sistemler, birer birer yıkılmaya ve kendilerini revize etmeye başlamışlardır. Artık çağın yönetim kriterleriyle ilgili argümanlardan olan ırk üslünlüğü, devletçilik/merkeziyetçilik ve din aleyhtarlığı, yerini, odağında birey olan toplum yaklaşımı sürecine bırakmıştır. Bu süreçte en önemli gösterge, kamunun, demokratik anlayış ve tutumun yaygınlaşmasına imkân verecek şekilde yapılaşmasıdır.
Açıklığı ve serbest teşebbüsü esas alan bu demokratikleşme hareketi, insana değer vermenin ve insanın özelliklerine saygı göstermenin haklılığını ortaya koymaktadır. Siyasî ve ekonomik gibi görülen bu değişmeler, aslında insanın şeref ve haysiyetiyle, hak ve hürriyetleriyle  ilgilidir.
Bizi böyle bir çalışmaya iten de dünyamızda, özellikle yakın bölgemizde  görülen bu keskin strateji değişikliğidir. Bu strateji karşısında, herkesin yetenek ve bilgisi çerçevesinde topluma kazandıracağı bir katma değer olabileceği düşüncesinden hareket edilmiştir.
Bu araştırmada şu sorulara cevap aranmıştır:
1. Ülkemizin Avrupa Birliği'ne girme sürecinde, uluslar arası belgelerde İnsan Hakları nasıl ele alınmıştır?
2. Anayasamızda temel hak ve hürriyetlerle ilgili yaklaşım nedir?
3. Ülkemizdeki vatandaşların % 99'u müslüman olduğuna göre, İslâm dininin temel kaynaklarına göre,  konu ne şekilde belirlenmiştir?
4. Çağımızda yeni gündeme gelen bazı insan hakkları ihlâlleri konusuna, İslâm ilimlerinde yer verilmiş midir?
Araştırma, belgelere dayalı ilkeler çerçevesinde ortaya konulmuştur. Hiçbir kurum, kuruluş ve siyasî teşekkül hedef alınarak, ne övülmüş, ne de yerilmiştir. Değerlendirme, Bilimsel Araştıma Yöntemi ölçütlerine göre yapılmıştır. Böylece çalışmada, çağımızdaki insan hakları normları karşısında, İslâm dininin konu ile ilgili ilkelerini belirlemek amaç edinilmiştir.
Bu çalışmanın insan hakları konusunda araştırma yapanlara, öğretmen ve öğrencilere bir ışık tutması dileğiyle...                                                                      
                                                                                            Dr. Etem Levent
İstanbul-2012
 
 
  
İÇİNDEKİLER
 
ÖNSÖZ
 
GİRİŞ 11
A. TEMEL KAVRAMLAR
1. Eşitlik 11
a. Genel Anlamda Eşitlik 11
b. Hâkim Önünde Eşitlik 11
c. Kamu Hizmetlerine Girmede Eşitlik 11
d. Fırsat Eşitliği 11
e. Sorumlulukta Eşitlik 11
f. Eşitlikte Sınırlılık 11
2. Hak12
3. Hürriyet 12

B. HUKUKÎ BELGELERDE EŞİTLİK, HAK VE HÜRRİYET 12

C. İSLÂM İLİMLERİNDE EŞİTLİK, HAK VE HÜRRİYET 13
I. BÖLÜM TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIFLANDIRILMASI
A. KİŞİSEL HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER 29
1. Kişi dokunulmazlığı 29
a. Hukukî Belgelerde 29
b. İslâm İlimlerinde 30
1) Adam öldürme30
2) Zulmetme 30
3) Alay etme, Kötü lâkap takma 31
4) Kötü zan, Kusur araştırma, Arkasından çekiştirme (Gıybet) 32  
5) Gizli konuşmaları dinleme 32
6) Başkasının yazısını izinsiz okuma 32
7) Başkasının sırrını ifşa etme 33
8) İftira etme 33
2. Zorla Çalıştırma Yasağı 34
a. Hukukî Belgelerde 34
b. İslâm İlimlerinde 34
3. Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği 35
a. Hukukî Belgelerde 35
b. İslâm İlimlerinde 36
4. Özel Hayatın Gizliliği 36
a. Konut Dokunulmazlığı 36
1) Hukukî Belgelerde 36
2) İslâm İlimlerinde 36
a) Başkasının evine izinsiz girme 36
b) İzinsin yatak odasına girme 37
b. Haberleşme Özgürlüğü ve Gizliliği 38
1) Hukukî Belgelerde 38
2) İslâm İlimlerinde  38
c. Özel Eşyanın Gizliliği 38
1) Hukukî Belgelerde 38
2) İslâm İlimlerinde 39  
5. Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü 42
a. Hukukî Belgelerde 42
b. İslâm İlimlerinde 43
6. Din ve Vicdan Özgürlüğü 43
a. Hukukî Belgelerde 43
b. İslâm İlimlerinde 44
1) İman Etme 44
2) Dine Göre İş Yapma (Amel Etme) 45
3) Dini Öğrenme, Öğretme ve Yayma 46
7. Düşünce ve Kanaat Özgürlüğü 47
a. Hukukî Belgelerde 47
b. İslâm İlimlerinde 48
1) Düşünmenin önemi 48
2) Şahitlikte doğruyu söyleme 48
3) Kötülüğe engel olma 48
4) Dini anlatma 49
5) Danışmada bulunma 49
6) İctihat etme 50
7) Fikir açıklama özgürlüğünün özellikleri 50
8) Fikir açıklama özgürlüğünün sınırları 50
9. Bilim ve Sanat Özgürlüğü 51
a. Hukukî Belgelerde 51
b. İslâm İlimlerinde 52
10. Basın ve Yayınla İlgili Hak ve Özgürlükler 52
a. Basın ve Yayın Özgürlüğü 52
1) Hukukî Belgelerde 52
2) İslâm İlimlerinde 52
b. Düzeltme ve Cevap Hakkı 52
1) Hukukî Belgelerde 52
2) İslâm İlimlerinde 53
11. Toplantı Hak ve Özgürlükleri 54
a. Dernek Kurma 54
1) Hukukî Belgelerde 54
2) İslâm İlimlerinde 55
b. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü 55
1) Hukukî Belgelerde 55
2) İslâm İlimlerinde 56
12. Mülkiyet Hakkı 56
a. Hukukî Belgelerde 56
b. İslâm İlimlerinde 56
13. Hakların Korunması 58
a. Hak Arama Özgürlüğü 58
1) Hukukî Belgelerde 58
2) İslâm İlimlerinde 59
b. Kanunî Yargı Yolu 59
1) Hukukî Belgelerde 59
2) İslâm İlimlerinde 59
c. Cezaların Yasal ve Kişisel Olması 60
1) Hukukî Belgelerde 60
2) İslâm İlimlerinde 61
 
B. SOSYAL VE EKONOMIK HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER 63
1. Ailenin Korunması 63
a. Hukukî Belgelerde 63
b. İslâm İlimlerinde 63
2. Eğitim ve Öğrenim Hakkı 64
a. Hukukî Belgelerde 64
b. İslâm İlimlerinde 67
3. Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 70
a. Hukukî Belgelerde 70
b. İslâm İlimlerinde 71
4. Sendika Kurma Hakkı 73
a. Hukukî Belgelerde 73
b. İslâm İlimlerinde 74
5. Toplu Sözleşme ve Grev Hakkı 74
a. Hukukî Belgelerde 74
b. İslâm İlimlerinde 74
6. Sağlık Hakkı 76
a. Hukukî Belgelerde 76
b. İslâm İlimlerinde 77
7. Sosyal Güvenlik Hakkı 78
a. Hukukî Belgelerde 78
b. İslâm İlimlerinde 79
 
C. SIYASÎ HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER 87
1. Vatandaşlık 87
a. Hukukî Belgelerde 87
b. İslâm İlimlerinde 88
2. Siyasî Parti Kurma Hakkı 89
a. Hukukî Belgelerde 89
b. İslâm İlimlerinde 89
3. Seçme ve Seçilme Hakkı 89
a. Hukukî Belgelerde 89
b. İslâm İlimlerinde 90
4. Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı 90
a. Hukukî Belgelerde 90
b. İslâm İlimlerinde 91
5. Millî Savunma Hakkı 91
a. Hukukî Belgelerde 91
b. İslâm İlimlerinde 91
6. Dilekçe Hakkı 94
a. Hukukî Belgelerde 94
b. İslâm İlimlerinde 94

II.BÖLÜM

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ 95

EKLER101

A. VEDA HUTBESİ

(İSLÂM TOPLUMU İNSAN HAKLARI BELGESİ)
B.  İSLÂM'DA TEMEL İNSAN HAKLARI İLKELERİ
C. İSLAMDA DİNİ AZINLIKLARLA İLGİLİ İLK SÖZLEŞME
D. OSMANLI DEVLETİNDE KOMİSYONCA HAZIRLANAN
       İLK HUKUK BELGESİ
E. FRANSIZ İNSAN VE YURTTAŞ HAKLARI BİLGİRGESİ

F. İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

G. İNSAN HAKLARININ VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASINA   İLİŞKİN SÖZLEŞME (AVRUPU İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ)

E. AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARI VE BİYOTIP SÖZLEŞMESİ
I. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇOÇUK HAKLARI SÖZLEŞMESİ
J. ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ
K. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER, OLAĞANÜSTÜ VE SİLAHLI ÇATIŞMA
     HALLERİNDE KADINLARIN VE ÇOCUKLARIN KORUNMASINA DAİR
     BİLDİRİ
L. AVRUPA BİRLİĞİ TEMEL HAKLAR ŞARTI
M. KOPENHAG KRİTERLERİ
N. AVRUPA ANAYASASI (SEÇİLMİŞ MADDELER)
 
KAYNAKLAR
 
 
Din Tarih ve  Sosyoloji Dizisi: 17
240 Sy, İthal kağıt, 13.5x21cm  Ekim-2006
Teknik Özellikler
Kağıt Cinsi İhtal Kağıt
Boyut 13,5x21 cm

Yorum Yap

Dikkat: Ürün fiyatlarını görmek için oturum açın ya da kayıt olunuz!

AB SÜRECİNDE BELGELERLE İNSAN HAKLARI / Dr. Etem LEVENT

  • 18,00TL
  • 12,60TL

Adet

Benzer Ürünler